लोणावळा: लोणावळा परिसरातील वेहेरगाव – कार्ला नावाने प्रसिद्ध असणारा गड आहे. या गडावर एकविरा आई आदिशक्ती म्हणून प्रसिद्ध आहे. पुणे जिल्ह्यातील सर्वात प्रसिद्ध असं हे देवीचं जागृत देवस्थान मानलं जातं. एकविरा आई आणि जोगेश्वरी अशा दोन मूर्ती या मंदिरात आहेत. नणंद आणि भाऊजय असं या दोघींचं नातं आहे. जोगेश्वरी ही काळ भैरवनाथांची बायको आहे. म्हणजेच काळभैरवनाथ हे एकविरा आईचे भाऊ असं त्यांचं नातं आहे.
पौर्णिमा आणि आमावस्येच्या आदल्या दिवशी (चतुर्दशी) देवीला पंचामृत स्नान करून अभिषेक घातला जातो. नवरात्रोत्सवाच्या काळात याठिकाणी मोठा उत्सव आणि जत्रेचे देखील आयोजन करण्यात येतं. एकविरा आईचं मंदिर दररोज पहाटे ५ ला उघडलं जातं. त्यानंतर मंदिरात गुलाब जल, अत्तर, गोमूत्र शिंपडून स्वच्छ, पवित्र वातावरण निर्माण केलं जातं. त्यानंतर तांदळा दगडात कोरलेली शेंदूर चर्चित आई एकविरेच्या मूळ मुर्तीची पहाटे ५.३० ला काकड आरती केली जाते, ६ वाजून ३० मिनिटांनी अभिषेक देखील करण्यात येतो.
कार्ला लेणी म्हणून प्रसिद्ध असणारी ही लेणी पांडव कालीन प्राचीन लेणी आहे. १८६६ मध्ये या मंदिराचा जिर्णोद्धार झाला आहे. जवळपास १६० वर्षांपासूनची ही लेणी आहे. पुणे – मुंबई या दोन मेट्रो सिटीच्या मध्यभागी निसर्गाच्या सानिध्यात वसलेली ही कार्ला लेणी आहे. मावळ तालुक्याच्या वैभवात भर टाकणारी ही कार्ला लेणी आहे. कार्ला लेणीसह या मंदिरातील देवीची मूर्तीही तितकीच आकर्षक आहे.
या देवस्थानाची सर्व व्यवस्था एकविरा ट्रस्ट पाहते. माजी आमदार अनंत तरे देवस्थानाचे अध्यक्ष असताना दुर्लक्षित पर्यटन आणि धार्मिक स्थळाच्या विकासाला चालना मिळाली. गडावर विजेची सेवा, भाविकांच्या निवासासाठी धर्मशाळा, मुबलक पाणी, परिसराचे सुशोभीकरण, पायथा ते गडापर्यंत पायऱ्यांना संरक्षक लोखंडी रेलिंगची व्यवस्था अशा विविध सुविधा उपलब्ध करण्यात आल्या आहेत. नवरात्रोत्सवात एकविरा देवीच्या दर्शनासाठी मुंबई-पुण्यासह राज्यभरातून मोठ्या संख्येने भाविकांची गर्दी होताना दिसते आहे.
