येल स्कूल ऑफ मेडिसिनचे हृदयरोगतज्ज्ञ हार्लन क्रुमहोल्झ म्हणतात की त्यांना दोन प्रकारच्या लांब कोविडची काळजी वाटते. स्पष्ट आवृत्ती थकवा आणते, तर स्टिल्थियर आवृत्तीमध्ये कोविड पुनर्प्राप्तीनंतर रक्ताच्या गुठळ्या आणि स्ट्रोकचा उच्च धोका असतो. त्याला लोकांना घाबरवायचे नाही. आपल्यापैकी बहुतेकजण कदाचित ठीक असतील. परंतु नवीन अभ्यास पुष्टी करतात की काहींना रक्ताच्या गुठळ्या, स्ट्रोक किंवा हृदयविकाराचा झटका येण्याचा धोका वाढतो. ज्यांना कोविड झाला आहे अशा सर्वांनी छातीत दुखणे, असामान्य सूज येणे, सुन्नपणा किंवा अशक्तपणा किंवा संतुलन, बोलणे किंवा दृष्टी यांमध्ये अचानक बदल होणे यासारख्या पूर्व चेतावणीच्या लक्षणांकडे लक्ष दिले पाहिजे.
2020 मध्ये तरुणांना संसर्गादरम्यान किंवा लगेच स्ट्रोकचा त्रास होत असल्याच्या भीतीदायक अहवाल समोर येऊ लागले. कोविड हा केवळ श्वसनाचा आजार नसून रक्तवाहिनीचा आजार असल्याची शंका डॉक्टरांना वाटू लागली होती. अभ्यास आता त्यांच्या शंकांचे समर्थन करतात. उच्च रक्तदाब किंवा मधुमेह असलेल्या रुग्णांमध्ये त्यांचा धोका आणखी वाढला आहे. हार्टमध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अलीकडील अभ्यासात, यूकेमधील 54,000 लोकांचा मागोवा घेण्यात आला आणि असा निष्कर्ष काढला की ज्यांना संसर्ग झाला आहे. त्यांना कधीही संसर्ग न झालेल्या लोकांपेक्षा शिरासंबंधी थ्रोम्बोइम्बोलिझम, एक धोकादायक प्रकारचा रक्त गोठण्याची शक्यता 2.7 पट जास्त आहे.
अभ्यासात असेही दिसून आले आहे की ज्यांना संसर्ग झाला होता परंतु रुग्णालयात दाखल करण्याइतपत आजारी नव्हते ते 4.5 महिन्यांच्या अभ्यासाच्या कालावधीत कोणत्याही कारणाने मरण्याची शक्यता त्यांच्या नसलेल्या समकक्षांपेक्षा 10 पट जास्त होती. कोविडसाठी रुग्णालयात दाखल झालेल्या लोकांचा मृत्यू होण्याची शक्यता 100 पट जास्त होती. न्यूरोसर्जरीमध्ये प्रकाशित झालेल्या आणखी एका नवीन अभ्यासात लोक सक्रियपणे संक्रमित झालेल्या कालावधीवर लक्ष केंद्रित केले आणि असा निष्कर्ष काढला की कोविड संसर्ग स्ट्रोकशी संबंधित होता.
क्रुमहोल्झ म्हणाले की लसीकरणामुळे हे धोके किती कमी होतात किंवा वाढलेला धोका किती काळ टिकतो हे जाणून घेण्यासाठी आमच्याकडे अद्याप पुरेसा डेटा नाही. विषाणूंचे दीर्घकाळ परिणाम होऊ शकतात हे माहित होते, परंतु Sars-CoV-2 साथीच्या रोगापर्यंत त्याचा इतका सखोल अभ्यास केला गेला नव्हता. एक सहमती तयार होत आहे की चिरस्थायी नुकसान जळजळीमुळे होते—आपल्या रोगप्रतिकारक संरक्षण प्रणालीचा एक आवश्यक भाग, परंतु तो जास्त गियरमध्ये राहिल्यास हानी होऊ शकते.
कोविड झालेल्या प्रत्येकाला रक्तवाहिन्यांच्या गंभीर जळजळाचा त्रास होत नाही, परंतु हा आजार अद्यापही एक प्रकारचा आहे-किंवा फिजिशियन झियाद अल-अली म्हणतात त्याप्रमाणे, रशियन रूलेट. याचा अर्थ असा नाही की लोकांनी निराश व्हावे किंवा घाबरले पाहिजे. लवकर उपचार केल्याने जीव वाचू शकतात, म्हणूनच डॉक्टर संसर्ग झालेल्या लोकांना कोणत्याही चेतावणी चिन्हाकडे दुर्लक्ष करू नका असे आवाहन करतात. लांब कोविडचा अभ्यास करणाऱ्या पहिल्या डॉक्टरांपैकी अल-अली एक होता. “सार्स-कोव्ही -2 बद्दल काहीतरी रक्तवाहिन्यांच्या अस्तरांना हानी पोहोचवण्याची प्रवृत्ती वाढवते आणि रक्त गोठण्याची शक्यता वाढवते,” तो म्हणाला.
थॉमस जेफरसन हॉस्पिटल, फिलाडेल्फिया येथील न्यूरोसर्जन पास्कल जबूर म्हणाले, “हा असा धोकादायक आजार कशामुळे होतो तो मुख्यतः या रक्तवाहिन्यांवर हल्ला करतो.” या रोगामुळे आतड्यांसह संपूर्ण शरीरातील रक्तवाहिन्यांमध्ये जळजळ होऊ शकते, ज्यामुळे आतड्यांसंबंधी इस्केमिया नावाची स्थिती. हे कोविड बोटे म्हणून ओळखल्या जाणार्या रक्ताभिसरणाच्या समस्येचे मूळ देखील आहे. जब्बर हे न्यूरोसर्जरी पेपरचे प्रमुख लेखक आहेत. त्यांचे नवीन संशोधन 575 स्ट्रोक रूग्णांवर लक्ष केंद्रित करते- काहींना कोविड आणि काही नसलेले. कोविड असलेल्यांची स्थिती अधिक वाईट होती आणि अवरोधित वाहिन्या उघडण्याच्या उद्देशाने शस्त्रक्रियेद्वारे उपचार करणे कठीण होते. संक्रमित गटामध्ये असंक्रमित स्ट्रोक रूग्णांच्या गटापेक्षा तरुण, निरोगी लोकांचा समावेश होता, जे संपूर्ण बोर्डमध्ये संक्रमणाचा धोका वाढवत आहे की नाही हे पाहण्याची तुमची अपेक्षा आहे.
संक्रमित गटातील काहींना हलके संक्रमण होते आणि काहींना स्ट्रोकने हॉस्पिटलमध्ये येईपर्यंत त्यांना कोविड आहे हे माहीत नव्हते, असे जबूर म्हणाले. यामुळे कोविड मृत्यूची गणना करण्याचे आधीच गुंतागुंतीचे काम आणखी गुंतागुंतीचे होते. जे लोक स्ट्रोकने मरण पावले आहेत आणि चाचणी पॉझिटिव्ह आली आहेत त्यांना कोविडने किंवा कोविडमुळे मरणारे गणले जावे?
